DELİLİĞE ÖVGÜ ve MİTOLOJİ

• Merhaba sevgili kitapex takipçileri.Bugün size okuduğum son kitap olan Erasmus'un Deliliğe Övgü adlı kitabında bahsi geçen mitolojik karakterler hakkında bilgi veriyor olacağım.Kitaptan kısaca bahsedecek olursak kitapta Erasmus,üzerine bolca konuştuğu ahmaklığı Moria adı altında kadın kılığında tasvir etmektedir.Moria yunancada budala anlamına gelmektedir.Erasmus bu kitabında her ne kadar ahmaklığı övüyor gibi olsa da aslında ahmaklığı sert bir şekilde eleştiriyor ve bunu ironik bir şekilde yapıyor buna kanıt olarak çok bilgili bir arkadaşı olarak bahsettiği Morus'un adından esinlenerek ahmaklığı adlandırmasıdır.Kitap hakkında biraz fikir edindikten sonra artık kitapta bahsi geçen mitolojik karakterlerden bahsedebiliriz.

İlk olarak Erasmus ahmaklığın babasının bereket tanrısı Plutus olduğunu söyler.Annesinin ise diriliği,gençliği,tazeliği ve erdemi sembolize eden Neotes olduğunu iddia eder.Ahmaklığın doğumunun ise kimsenin ekip biçmediği halde her bir şeyin kendiliğinden yetiştiği ve mitolojik bir yer olan Ruhlar Adasında olduğunu aktarır.Doğumu kendisine göre birçok faydalı bitkinin içinde olmuştur ve bu yüzden dünyaya gülerek gelmiştir.

Kitabın ilerleyen sayfalarında Erasmus,ahmaklık kılığındayken kendisine arkadaşlık eden mitolojik karakterlerden bahseder.Bu karakterleden Philautia kendini beğenmişliği,Kolakia dalkavukluğu,unutmayı ve gizemi,Misoponia miskinliği,Hedone haz,keyif ve zevki ki ben Hazcılık anlamına gelen Hedonizim'in bu mitolojik karakterden geldiğini düşünüyorum,Anoia sersemliği,kalın kafalığı,Tryphe geme gelmezliği,coşkuyu aynı zamanda yumuşaklığı ve kadınsılığı,Komas Dionysos için düzenlenen korteje adını veren periyi ve Hypnos uykuyu temsil etmektedir.Bu grup bir nevi ahmaklığın nelerden oluştuğunun bir özeti niteliğindedir.Zaten ahmaklığa başka nasıl arkadaşlar eşlik edebilir ki?

Kitapta bahsi geçen diğer mitolojik karakterler ise şunlardır;

• Pallas Athene,bilgelik,strateji,sanat ve mücadeleyi sembolize eden tanrıçadır.Roma mitolojisindeki karşılığı Minerva'dır.Bilgelik tanrıçası Athene,Zeus ile Metis'in kızıdır.Zeus,zekasıyla kendisine üstün gelebileceği korkusuyla Metis'i yutar bunun somucunda kızları Athene babasının başından doğmuştur.Bu doğum tanrıçanın bilgeliğini sembolize etmektedir. 
• Tithonus,gençlik iksiriyle adı geçen,kendisine sonsuz hayat bahşedilen ama sonsuz gençlik sözü verilmeyen bir adamdır.Torunun ricası üzerine kendisi tanrılar tarafından bir ağustos böceğine dönüştürülür.

• Flora,erken Roma döneminin çiçek tanrıçasıdır.Kendisi için Floralia bayramları kutlanırdı daha sonra kaleme alınan kaynaklarda Flora'nın Roma halkını varisini tayin eden bir fahişe olduğundan söz edilmektedir.
• Momus,gece tanrıçasının oğludur.Kendisi yermek ve alay etmekten sorumludur.
• Ate,sağduyu ile mücadele eden tanrıçadır.
• Chimaira,Yunan mitolojisinde vücudunun her bölgesi farklı bir canlıya ait olan yaratıktır.Başının aslan,gövdesinin keçi,kuyruğunun da yılan olmasıyla insan ruhundaki değişkenlikleri simgeler
• Dionysos,anası Semele'nin kendisini erken dünyaya getirmesi sonucu yaşaması mucizeye bağlı olan tanrıdır.Babası Zeus,Dionysos'u uyluğunda taşıyıp onu hayatta tutar.
• Tanrı Adonis,mitolojiye göre,Suriye çayırlarında çiriş otu toplarken bir yaban domuzu tarafından öldürülen tanrıdır.
• Busiris,Yunan mitoljisinde adı geçen bir firavundur.Herakles söylencesindenadı geçen Busiris,aynı zamanda Osiris'e insan kurban eden bir din adamıdır.

Bu yazımı da yine kitaptan anlamlı bulduğum bir alıntıyla bitirmek istiyorum;

"Eğer kibir beni için için kemirmiyorsa o vakit diyebilirim ki:Budalalığa övgüler yağdırdım ama tamamen budalaca da değil."

                                                     

       YÜZYILLIK YALNIZLIK ve BÜYÜLÜ GERÇEKLİK AKIMI

Büyülü Gerçeklik,edebiyatta kullanılan ve hayalle gerçeğin iç içe  girerek birbirlerinin sınırlarını ortadan kaldırdığı,olağan olan ile olağan olmayanın harmanlandığı ve gerçek hayatta normal olarak karşılanmayan olayların ya da durumların okuma esnasında normal karşılandığı bir akımdır.
Gabriel Garcia Marquez'in "Yüzyıllık Yalnızlık"adlı kitabı büyülü gerçeklik akımın başlangıcı niteliğinde sayılır bunun nedeni kitapta ortada olan gerçeğin büyülü ve de fantastik bir şekilde ortaya konmuş olmasıdır tıpkı yukarda yaptığımız tanımdaki gibi.Kitapta bir ailenin kuruluşunu ve yıkılışını akıl almaz olan ama normal bir şekilde anlatılan olaylarla görüyoruz.

• Güzel Remedios'un çarşaflarla uçarak gökyüzüne yükselmesi
• Muz şirketi ve işçiler arasında imzalanan anlaşmanın şartlarının yerine getirilmesi için durması beklenen yağmurun 4 yıl 11 ay ve 2 gün sürmesi
• Albay Aureliano'nun gözleri açık doğması
• Albay'ın 17 oğlunun alnına kazınan külden haçların çıkmaması
• Jose Arcadio Buendia'nın ağaca bağlı olarak yaşamını sürdürmesi
• Melquiades'in ölmesine rağmen Buendia ailesinin üyelerine gözükmesi 
• Jose Arcadio'nun öldürdüğü bir adamın Ursula ile Jose Arcadio'ya gözükmesi ve bu adamın Ursula'nın kendisi için bıraktığı su kaplarından su içmesi
• Meme'nin Mauiricio'yu gördüğünde sarı kelebeklerin ortaya çıkması
• Bir zamanlar köyde bulunan eczanenin bu köyde hiç var olmamış gibi davranılması
• Buendia ailesinin kitabın başından beri doğmasından korktukları domuz kuyruklu bebeğin doğması ve bu bebeğin karıncalar tarafından yenilmesi,kitapta karşımıza çıkan büyülü gerçeklik unsurlarındandır.

Bu unsurların yanı sıra kitapta hayret uyandıran başka olaylardan da söz edebiliriz.Mesela başlangıçta sade bir köy olan Macondo,daha sonrasında askerlerin uğradığı,sulh yargıcının duvarları maviye boyamak istediği,geçici bir geminin uğradığı,sarı bir trenin geldiği ve bu trenin bir çok ölüyü alıp denize boşalttığı bir kasabaya dönüşüyor.Bu kasabada işçi sendikasının başkanları tek tek öldürülüyor ve trenin bulunduğu alanda toplu bi katliam yapılıyor fakat hiç kimse bu olanları hatırlamıyor.Sözde işçiler bir yolculuğa çıkmış ve hiç kimseye bir şey olmamış...

Yazdığım metnin sonuna gelmişken büyülü gerçeklik akmını yansıttığını düşündüğüm bir alıntı eklemek istiyorum;

"Bölüntüsüz,acımasız zamanın geçişini kolladıklarını gördü.Yağmuru seyretmekten öte hiçbir şey yapılamayınca zamanı aylara ve yıllara bölmenin gereği yoktu.""