BİR EMPATİ ÖRNEĞİ OLARAK         MAYMUNLAR GEZEGENİ

    Son zamanlarda okuduğum ve ve çok anlamlı bulduğum bir başka kitapla tekrardan sizlerleyim, başlıktan da anlayacağınız gibi bahsedeceğim kitap Maymunlar Gezegeni. Pierre Boulle'nin yazdığı bu kitap üç bölümden oluşmaktadır. Kitabın baş karakteri gazeteci Ulysse ve arkadaşları gezegenler arasında yolculuk yapmaktadırlar.İlk indikleri gezegene dünyaya çok benzediği için "Soror" adını koyarlar, bu isim Latincede "kız kardeş" anlamına gelmektedir. Bahsedilen bu gezegende maymunlar uluslara ayrılmıyor ve bütün gezegen Bakanlar Kurulu tarafından yönetiliyor.Bakanlar kurulunun başında bir goril, şempanze ve orangutan bulunmaktadır.Bu hükümetle beraber çalışan bir de parlemento vardır. Bu parlementoda goriller, orangutanlar ve şempanzelerden kurulu üç meclis vardır ve bu meclisler kendi cinslerindeki üyelerin yönetiminden sorumludurlar. Maymunlar arasında her ne kadar belli bir kast sistemi bulunmasa da bu sistem hissedilmektedir. Kitap genel olarak insanlarla maymunların yer değiştirdiği bir distopyadır. İnsanların maymunlara dünya gezegeninde yaptıklarını bu sefer maymunlar Soror gezegeninde insanlara yapmaktadırlar. Yazar bir nevi insanların hayvanlara yaptıklarını hayvanlar insanalara yapsaydı bakış açınız hâlâ aynı olur muydu sorusunu akıllara getiriyo hatta bunun daha da ilerisine giderek bize bu durumu resmen yaşatıyor. Soror gezegeninde insanlar maymunlar tarafından avlanıyor, enstitülerde insanlar üzerinde çeşitli deneyler yapılıyor, "İnsanat Bahçeleri" nde sergileniyor, tasmayla gezdiriliyor ve akılsız varlıklar olarak görülüyorlar. Kısaca insanlar insanlıklıkarını kaybetmiş bir durumdalar. Komuşma ve düşünme yetilerinden mahrum bir hayat sürdürmekteler.

    Soror gezegeninde hüküm sürenler maymunlardır bu yüzden hakları ellerinde tutanlar da maymunlardır. İnsanlar hayvan olarak görülmektedir ve onlara yapılan muamele de bu yöndedir. İnsanlara yapılan bu muamele ilk başta çok vahşice ve insafsızca geliyor ama durup bir düşününce insanların maymunlara ve diğer hayvanlara yaptıkları da pek insanca değil, hatta bir hayvanın yapmayacağı şeyleri insanların yaptığını görmek meseleyi daha da anlaşılır bir hâle getiriyor. Bu yönden bakıldığında kitap bize istesek de istemesek de empati yapma zorunluluğu getiriyor, hatta burada empati yapmak daha kolay çünkü kemdimizi karşımızdakinin yeriene koymamıza gerek kalmıyor, biz zaten karşımızdakinin yerindeyiz.

     Kitabın sonuna geldiğimizde maymunların idare ettikleri gezegenler görüyoruz, bu gezegenlerde insanlar akılsız ve iradesiz varlıklar olarak görülüyor ve pek de değerli olarak tasvir edilmiyorlar. Kitabın sonuna ve vermek istediği mesaja baktığımızda insanlığın sonu kötü demekten kendimizi alamayız herhalde. Heleki insanlığın kendini kaybettiği bugünlerde iyi bir son hayal etmek pek de olası görülmüyor zaten. Pierre Boulle dünyanın şimdiki hâlini görse kim bilir daha neler yazardı üstelik bu sefer hayvanların insanları taklit etmesi daha kötü sonuçlar doğururdu.

    "Doğaya teşekkür etmeliyiz ki, kendi yapımızı incelemek üzere bir hayvan yaratmış."

     (Bir şempanzenin bir insan için kurduğu bir cümle...)

     "İçlerinden birinin çantasından çıkardığı küçük bir makasla , kumral bir kadının saçından bir tutam kesip şapkasına süs diye taktığını anlattım mı?" 

      (Burada makası kullanan bir maymun)